=====Zonnepanelen===== - [[Zonnepanelen#Aantekeningen|Aantekeningen]] - [[Zonnepanelen#Regelgeving|Regelgeving]] - [[Zonnepanelen#Jurisprudentie|Jurisprudentie]] - [[Zonnepanelen#Literatuur|Literatuur]] ---- ====1. Aantekeningen==== ---- ====2. Regelgeving==== ---- ====3. Jurisprudentie==== **Overzicht rechtspraak zonnepanelen (uitmondend in een HR arrest)** __Inhoud__ - Zaak 1 (niet-geïntegreerde zonnepanelen – 81 ro) - Zaak 2 (niet-geïntegreerde zonnepanelen – “Hoe dan ook”) - Zaak 3 (niet-geïntegreerde zonnepanelen) - Zaak 4 (niet-geïntegreerde zonnepanelen: verhuurd dak wooncomplex – 81 ro) - Zaak 5 - 23/03662 (geïntegreerde zonnepanelen) – Aanhangig - Zaak 6 - 24/02832 (geïntegreerde zonnepanelen) – Aanhangig - Zaak 7 - 24/02546 (niet-geïntegreerde zonnepanelen, verhuur dak) – Aanhangig **Zaak 1 (niet-geïntegreerde zonnepanelen – 81 ro)** - Rechtbank Gelderland, 21 november 2016, nr. AWB 16/2443, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBGEL:2016:6317|ECLI:NL:RBGEL:2016:6317]] * [[https://www.inview.nl/document/id9c8aad4041104855a22a9ac1475456da?ctx=WKNL_CSL_176|V-N 2017/8.1.4]] zonder annotatie van Redactie * [[https://www.ndfr.nl/content/NTFR2017-78#NTFR2017-78_annotation-1|NTFR 2017/78]] met annotatie J. Sanders jr. - Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 28 november 2017, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:GHARL:2017:10387|ECLI:NL:GHARL:2017:10387]] * [[https://www.nlfiscaal.nl/nlfiscaal-doc/233DCC6B4483E886C12581F0002C0FBD|NLF 2018/0015]] met annotatie van John Gruson * [[https://www.inview.nl/document/id33567545af5c4f0093f7b0a2f327b39b?ctx=WKNL_CSL_176|V-N 2018/11.1.4]] zonder annotatie van Redactie * [[https://www.ndfr.nl/content/NTFR2018-182#NTFR2018-182_annotation-1|NTFR 2018/182]] met annotatie van Mr. P.F. Zijlstra - HR 27 september 2019, nr. 18/00087, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:HR:2019:1438|ECLI:NL:HR:2019:1438]] (81 ro). * [[https://www.inview.nl/document/id389d7bf49db24a8d97e40d3978612841?ctx=WKNL_CSL_17|BNB 2019/176]] zonder annotatie * [[https://www.inview.nl/document/id2afa2db089a6485781a1e4ad79dab20e?ctx=WKNL_CSL_176|V-N 2019/57.24.3]] zonder annotatie van Redactie * [[https://www.ndfr.nl/content/NTFR2019-2430|NTFR 2019/2430]] zonder annotatie **Zaak 2 (niet-geïntegreerde zonnepanelen – “Hoe dan ook”)** - Rechtbank Gelderland, 9 april 2018, nr. AWB 17/2528, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBGEL:2018:1612|ECLI:NL:RBGEL:2018:1612]] * [[https://www.inview.nl/document/id2971afb2cfdb42b5ac42df70a2c1acea?ctx=WKNL_CSL_176|V-N 2018/31.2.5]] zonder annotatie van Redactie * [[https://www.nlfiscaal.nl/nlfiscaal-doc/A6BC5EF4CCD2B2C7C125826E00586DFD|NLF 2018/0858]], zonder annotatie * [[https://www.ndfr.nl/content/NTFR2018-1105#NTFR2018-1105_annotation-1|NTFR 2018/1105]] met annotatie van Drs. C. Verweij - Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 7 mei 2019, 18/00445, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:GHARL:2019:3986|ECLI:NL:GHARL:2019:3986]] * [[https://www.inview.nl/document/idad7d0018d9144ca59c302c6a5c820564?ctx=WKNL_CSL_176|V-N 2019/35.1.3]] zonder annotatie van Redactie * [[https://www.nlfiscaal.nl/nlfiscaal-doc/9F310AC4AD1398A7C12583FD002693EC|NLF 2019/1195]], zonder annotatie * NTFR 2019/1745 met annotatie van Mr. E.H.A.M. Thijssen - Conclusie A-G Ettema 30 oktober 2020, nr. 19/02837, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:PHR:2020:1017|ECLI:NL:PHR:2020:1017]] * [[https://www.inview.nl/document/idd4b50f0a5b5b4137b534dce501c0a557?ctx=WKNL_CSL_176|V-N 2020/65.20]] met annotatie van Redactie * [[https://www.nlfiscaal.nl/nlfiscaal-doc/3E175B9640C9EDAAC125862D003CA7EE|NLF 2020/2715]] met annotatie van Micha Soltysik * [[https://www.ndfr.nl/content/NTFR2020-3589#NTFR2020-3589_annotation-1|NTFR 2020/3589]] met annotatie van mr. dr. J.B.O. Bijl - HR 16 juli 2021, nr. 19/02837, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:HR:2021:1158|ECLI:NL:HR:2021:1158]] (‘Hoe dan ook’) * [[https://www.inview.nl/document/id0d44cb36d9de4a54a1199d77c6aaee72?ctx=WKNL_CSL_176|V-N 2021/31.13]] met annotatie van Redactie * [[https://www.nlfiscaal.nl/nlfiscaal-doc/863555D6114D4372C125871400376FAB|NLF 2021/1501]] met annotatie van Axel Spiessens * [[https://www.inview.nl/document/id7a39093964d14381a519e82007c86ad2?ctx=WKNL_CSL_17|BNB 2021/142]] met annotatie van B.G. van Zadelhoff * //“De wijze waarop de Hoge Raad dit doet, is mijns inziens principieel onjuist.”// * //“En dat is niet zoals ons BTW-stelsel werkt.”// * [[https://www.inview.nl/document/id9ebaf304ac054108885cea2291d42fbd?ctx=WKNL_CSL_38|FED 2021/134]] met annotatie van J.B.O. Bijl * //“Ik ben niet helemaal zeker van de begrijpelijkheid van het oordeel van de Hoge Raad. In overweging 3.3.2.”// * //“Ik ben in elk geval blij dat deze ‘toch zou hebben gedaan’-redenatie zich lijkt te beperken tot situaties waarin moet worden beoordeeld of een aankoop geheel of gedeeltelijk aan de economische (belaste) activiteiten van een afnemer kunnen worden toegerekend, en niet toegepast moet worden op gevallen waarin een ondernemer die geen niet-economische activiteiten verricht prestaties afneemt.”// * [[https://www.ndfr.nl/content/NTFR2021-2407#NTFR2021-2407_annotation-1|NTFR 2021/2407]] met annotatie van mr. dr. J.B.O. Bijl **Zaak 3 (niet-geïntegreerde zonnepanelen)** - Rechtbank Den Haag, 29 oktober 2020, nr. SGR 19/6043 (niet gepubliceerd) - Gerechtshof Den Haag, 11 november 2021, nr. BK-20/00779, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:GHDHA:2021:2346|ECLI:NL:GHDHA:2021:2346]] * [[https://www.nlfiscaal.nl/nlfiscaal-doc/5AB07428A3EF9962C125879F0052D053|NLF 2021/2343]] zonder annotatie * [[https://www.inview.nl/document/idd873e232d3d6436ca3e2b93dc802e033?ctx=WKNL_CSL_176|V-N 2022/8.13]] met annotatie van Redactie * [[https://www.ndfr.nl/content/NTFR2022-46#NTFR2022-46_abstract|NTFR 2022/46]] met annotatie van mr. M. Soltysik - Geen conclusie - HR 31 mei 2024, nr. 21/05426, E[[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:HR:2024:776|CLI:NL:HR:2024:776]] * [[https://www.ndfr.nl/content/p1-826575#p1-826575_annotation-1|NTFR 2024/961]] met annotatie van mr. drs. J. Gruson * [[https://www.inview.nl/document/id5445d0ce827f424082a940c9f90de351?ctx=WKNL_CSL_176|V-N 2024/27.17]] met annotatie van Redactie * //“Het ‘hoe dan ook’-criterium krijgt geen extra complicerende werking voor het recht op aftrek van voorbelasting, doordat dit criterium voorbehouden blijft aan de BTW-ondernemer die een investeringsgoed niet in zijn geheel tot zijn ondernemingsvermogen bestemt en als zodanig niet uitsluitend gebruikt voor bedrijfsdoeleinden. Dat is een zegen voor de praktijk. Voor de praktijk is de uitleg over wat één investeringsgoed is verhelderend en wellicht zelfs vernieuwend. De uitleg over de pro-rataaftrek is in lijn met constante jurisprudentie. De praktische uitkomst van deze zaak is wel verrassend, omdat pro-rata-aftrek bestaat voor alle bouwkosten van een huurwoning inclusief zonnepanelen.”// * [[https://www.nlfiscaal.nl/nlfiscaal-doc/C549808C7FC4027F00258B2E00328D7E|NLF 2024/1472]] met annotatie van Joël de Vries * [[https://www.inview.nl/document/id32adfd2cf1b74c69b15c114c60a1370a?ctx=WKNL_CSL_17|BNB 2024/81]] met annotatie van B.G. van Zadelhoff * //“Zoals ik in mijn noot in [[https://www.inview.nl/document/id7a39093964d14381a519e82007c86ad2|BNB 2021/142]]c betoog, zou toepassing van het ‘hoe dan ook’-criterium mijns inziens beperkt moeten blijven tot het beoordelen van BTW-aftrek op algemene kosten.”// * //“De woning en de daarop tijdens de bouw geplaatste zonnepanelen worden voor de BTW als één goed aangemerkt.”// * [[https://hogeraad.askinventa.nl/#/documents/LI_42804246/open-target|TBR 2024/107]] met annotatie van M.A. Bonthuis * [[https://www.inview.nl/document/id429a559cbf0949188b9a887ecea3861b?ctx=WKNL_CSL_38|FED 2024/106]] met annotatie van M.D.J. van der Wulp * //“Naar mijn mening had de Hoge Raad ook moeten beoordelen of de kosten voor de aanschaf van het perceel bouwgrond en de daarop gebouwde woning zijn gemaakt ten behoeve van de verhuur van de werkkamer.”// * //“De Hoge Raad heeft zich uit die lastige omvangdiscussie gewurmd door de aftrekpoort ten onrechte te sluiten.”// * //“Maar, zoals uit het voorgaande blijkt, heeft de Hoge Raad in zijn wijsheid anders beslist. Doorgronden doe ik die wijsheid echter (nog?) niet.”// //\\ // **Zaak 4 (niet-geïntegreerde zonnepanelen: verhuurd dak wooncomplex – 81 ro)** - Rechtbank Gelderland, 28 juni 2022, nr. AWB 21/5348, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBGEL:2022:3261|ECLI:NL:RBGEL:2022:3261]] * [[https://www.nlfiscaal.nl/nlfiscaal-doc/E0CEB1490631ED83C125887F004DA739|NLF 2022/1405]], zonder annotatie * [[https://www.inview.nl/document/id92675fc73f7745e2a1332eeff41f5ca2?ctx=WKNL_CSL_176|V-N 2022/40.2.3]], zonder annotatie - Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 10 oktober 20223, nr. 22/1797, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:GHARL:2023:8625|ECLI:NL:GHARL:2023:8625]] * [[https://www.nlfiscaal.nl/nlfiscaal-doc/69782E30131D799F00258A4E00268594|NLF 2023/2392]], zonder annotatie * [[https://www.inview.nl/document/id306925831e6d4a7ea27b0d994d5240a4?ctx=WKNL_CSL_176|V-N 2024/7.1.6]], zonder annotatie - HR 14 november 2025, nr. 23/04466, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:HR:2025:1695|ECLI:NL:HR:2025:1695]] (81 ro) * [[https://www.nlfiscaal.nl/nlfiscaal-doc/25FC8002A3FC36D200258D420037C359|NLF 2025/2397]], zonder annotatie * [[https://www.inview.nl/document/id98235740a676430a8fa7665a69cc15b3?ctx=WKNL_CSL_176|V-N 2025/53.11]] met annotatie van Redactie * //“Gelijk HR 31 mei 2024, [[https://www.inview.nl/document/id0d28da7a08bb4b0c9eed1b97c5d809bd#--ext-id-1647d70e-2110-4120-8c79-2b6bef537c14|ECLI:NL:HR:2024:776]], [[https://www.inview.nl/document/id32adfd2cf1b74c69b15c114c60a1370a|BNB 2024/81]], [[https://www.inview.nl/document/id5445d0ce827f424082a940c9f90de351|V-N 2024/27.17]] oordeelt Hof Arnhem-Leeuwarden in onderhavige casus dat het gaat om de aankoop van een investeringsgoed, dat als geheel uitmaakt van het ondernemingsvermogen van belanghebbende en het ‘hoe dan ook’-criterium van de Hoge Raad om die reden niet van toepassing is.”// **Zaak 5 - 23/03662 (geïntegreerde zonnepanelen) – Aanhangig** - Rechtbank Zeeland-West-Brabant 19 januari 2022, nr. 20/9360, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBZWB:2022:337|ECLI:NL:RBZWB:2022:337]] * [[https://www.nlfiscaal.nl/nlfiscaal-doc/5B6C1F52AC220472C12587E200425A38|NLF 2022/0376]], zonder annotatie * [[https://www.ndfr.nl/content/NTFR2022-1199#NTFR2022-1199_annotation-1|NTFR 2022/1199]] met annotatie van mr. dr. J.B.O. Bijl - Rechtbank Zeeland-West-Brabant 9 mei 2022, nr. 20/9360h, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBZWB:2022:2542|ECLI:NL:RBZWB:2022:2542]] (hersteluitspraak) - Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 30 augustus 2023, nr. 22/00305, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:GHSHE:2023:2778|ECLI:NL:GHSHE:2023:2778]] * [[https://www.nlfiscaal.nl/nlfiscaal-doc/6F9BB1FCE2C4EADD00258A4E00319ECE|NLF 2023/2484]] zonder annotatie * [[https://www.inview.nl/document/idc4a0832ff0ae41198947bd00dbf0b513?ctx=WKNL_CSL_176|V-N 2023/51.1.3]] - [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:PHR:2025:1403|Gemeenschappelijke bijlage, ECLI:NL:PHR:2025:1403]] bij de conclusies van 5 december 2025 inzake: 24/02832 [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:PHR:2025:1337|ECLI:NL:PHR:2025:1337]] en 23/03662, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:PHR:2025:1336|ECLI:NL:PHR:2025:1336]]\\ //Voorstel A-G: Beide middelen slagen, BIC gegrond. Voorstel A-G: Middel slaagt: BIC gegrond. Verwijzing vaststelling werkelijk gebruik.// * [[https://www.inview.nl/document/ided7443257bf4485abc3e2e15c8d6ed5d?ctx=WKNL_CSL_176|V-N 2026/5.13]] met annotatie van Redactie * //“De advocaat-generaal merkt aan het slot van de conclusie dan ook terecht op dat vraagstukken over het aftrekrecht ter zake van de bouwkosten van een woning regelmatig aan de orde zullen zijn door ontwikkelingen op het gebied van energieopwekking en -verbruik van woningen. Zij noemt in dat kader HRe-ketels en thuisbatterijen. Wij voegen hier graag ook nog het voorbeeld van geothermie aan toe. Terecht stelt de advocaat-generaal dan ook dat als de wetgever in dergelijke situaties de aftrek van BTW ongewenst acht, het aan hem is om maatregelen daartegen te nemen. Bijvoorbeeld door aftrek te weigeren in gevallen waarin de woning als geheel voor meer dan (bijvoorbeeld) 90% voor privédoeleinden wordt gebruikt. Wij hopen van harte dat de wetgever deze handschoen oppakt.”// - Aanhangig HR: 23/03662 * Eén investeringsgoed (woning + geïntegreerde zonnepanelen) * Pkv. Onjuiste factor gewicht zaak (evidente tel- en rekenfout / onjuiste interpretatie richtsnoer pkv.) **Zaak 6 - 24/02832 (geïntegreerde zonnepanelen) – Aanhangig** - Rechtbank Zeeland-West-Brabant 15 september 2022, nr. 21/2710, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBZWB:2022:5396|ECLI:NL:RBZWB:2022:5396]] * [[https://www.nlfiscaal.nl/nlfiscaal-doc/7E7FA7DE3BDA32AEC12588CA002C2474|NLF 2022/1937]] zonder annotatie * [[https://www.inview.nl/document/id1c502c56746a439e961dc93f479196f0?ctx=WKNL_CSL_176|V-N 2023/2.15]] met annotatie van Redactie * //“Evenals de rechtbank zien wij geen reden, waarom het toetsingskader van HR 16 juli 2021, 19/02837, [[https://www.inview.nl/document/id7a39093964d14381a519e82007c86ad2|BNB 2021/142]], [[https://www.inview.nl/document/id0d44cb36d9de4a54a1199d77c6aaee72|V-N 2021/31.13]] niet ook zou gelden voor geïntegreerde zonnepanelen.”// - Gerechtshof ’s-Hertogenbosch 3 juli 2024, nr. 22/1700, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:GHSHE:2024:2146|ECLI:NL:GHSHE:2024:2146]] * [[https://www.nlfiscaal.nl/nlfiscaal-doc/DDFD7F0AE1C59F3D00258B5E00483768|NLF 2024/1771]] zonder annotatie * [[https://www.inview.nl/document/idbf8b64d0ed2f4e569a2b02ada99a753f?ctx=WKNL_CSL_176|V-N 2024/40.1.5]] zonder annotatie van Redactie - [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:PHR:2025:1403|Gemeenschappelijke bijlage, ECLI:NL:PHR:2025:1403]] bij de conclusies van 5 december 2025 inzake: 24/02832 [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:PHR:2025:1337|ECLI:NL:PHR:2025:1337]] en 23/03662, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:PHR:2025:1336|ECLI:NL:PHR:2025:1336]]__\\ //Voorstel A-G: Middel slaagt: BIC gegrond. Verwijzing vaststelling werkelijk gebruik.// - Aanhangig HR: 24/02832 * Eén investeringsgoed (woning + geïntegreerde zonnepanelen) * Reikwijdte ‘Hoe dan ook’ criterium **Zaak 7 - 24/02546 (niet-geïntegreerde zonnepanelen, verhuur dak) – Aanhangig** - Rechtbank Noord-Holland 17 januari 2023, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBNHO:2023:416|ECLI:NL:RBNHO:2023:416]] * [[https://www.nlfiscaal.nl/nlfiscaal-doc/42B68761D484E655C1258944003C976F|NLF 2023/0346]] met annotatie van Michel Zeegers * //“Ik begrijp dat het leerstuk van misbruik van recht een laatste redmiddel is en dat daar hele goede redenen voor zijn, maar wat zou het in sommige procedures (zoals deze) fijn zijn als de Rechtbank daarmee mag beginnen. Dan was het in deze zaak heel snel klaar geweest. Wat betreft de redenering van de Rechtbank dat sprake is van misbruik van recht, daar is namelijk geen speld tussen te krijgen.”// * [[https://www.ndfr.nl/content/p1-648675#p1-648675_annotation-1|NTFR 2023/344]] met annotatie van mr. R. Starkenburg * [[https://www.inview.nl/document/id7effcfc8034a4563b207a43e07f92ad1?ctx=WKNL_CSL_176|V-N 2023/19.2.7]] zonder annotatie van de Redactie - Gerechtshof Amsterdam 23 mei 2024, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:GHAMS:2024:1653|ECLI:NL:GHAMS:2024:1653]] * [[https://www.nlfiscaal.nl/nlfiscaal-doc/BD87A85C32301D2C00258B4100565475|NLF 2024/1511]] zonder annotatie * [[https://www.ndfr.nl/content/p1-835615#p1-835615_annotation-1|NTFR 2024/1355]] met annotatie van Mr. E.H.A.M. Thijssen * [[https://www.inview.nl/document/id4580b373267848f49ab0b3540d51e8c2?ctx=WKNL_CSL_176|V-N 2024/41.1.5]] zonder annotatie van de Redactie - Conclusie van 30 december 2025, nr. 24/02546, [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:PHR:2025:1411|ECLI:NL:PHR:2025:1411]]\\ //Voorstel A-G: zowel BIC als incidentegel BIC gegrond. Alleen klacht over neutraliteitsbeginsel faalt. Verwijzing onderzoek stelling lage opbrengsten verhuur, dus geen economische activiteit.// * [[https://www.nlfiscaal.nl/nlfiscaal-doc/B949B3A4E6824E968C63828DEB592025|NLF 2026/0224]], met annotatie J.B.O. Bijl * //“Blijkens de door de A-G opgetekende feiten wordt door de echtgenoten ‘de exploitatie van het dak’ in belanghebbende ingebracht (punt 2.2). (…) Zouden de echtelieden, die het dak immers feitelijk aan de maatschap lijken te verhuren, de btw op de aan hen uitgereikte facturen niet zelf in aftrek moeten brengen, mocht deze terbeschikkingstelling aan hun maatschap kwalificeren als btw-belaste verhuur?”// * //“Is in casu sprake van verhuur van onroerend goed door belanghebbende aan een van de maten (de echtgenote)? (…) Kan belanghebbende de echtelieden uitsluiten van het gebruik van het dak? (…) De Uniewetgever doet hier overigens niet zo moeilijk over als ik en ziet hier, als ik het goed heb, gewoon verhuur van onroerend goed in.”// * //Verder geeft de A-G in punt 4.37 aan dat het Hof niet is toegekomen aan het standpunt dat sprake is van misbruik van recht en dat het verwijzingshof dit standpunt, indien nodig, ook nog moet behandelen. (…) Ook in deze zaak speelt een lage waarde, dus dit lijkt mij zeker een relevant punt om nader naar te kijken. (…) Mijn inschatting: belanghebbende zal niet alle btw op de kosten die daadwerkelijk aan de bouw van het dak zijn toe te rekenen, in aftrek kunnen brengen. De tijd zal het leren.”// Aanhangig HR: 24/02546 * Is de verhuur van een dak aan echtgenote een economische activiteit * Reikwijdte ‘Hoe dan ook’ criterium * Vaststelling werkelijk gebruik * Mogelijkheid opteren belaste verhuur voor dak * Neutraliteitsbeginsel * Staatssecretaris incidenteel beroep in cassatie: verhuur dak aan echtgenote is géén economische activiteit ---- * [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:PHR:2020:1017|Conclusie A-G Ettema 30 oktober 2020, nr. 19/02837, ECLI:NL:PHR:2020:1017]] en arrest [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:HR:2021:1158|HR 16 juli 2021. nr. 19/02837, ECLI:NL:HR:2021:1158]] * [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:HR:2024:776|HR 31 mei 2024, nr. 21/05426, ECLI:NL:HR:2024:776]] * [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:PHR:2025:1403|Gemeenschappelijke bijlage, ECLI:NL:PHR:2025:1403]] bij de conclusies van 5 december 2025 inzake: 24/02832 [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:PHR:2025:1337|ECLI:NL:PHR:2025:1337]] en 23/03662 [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:PHR:2025:1336|ECLI:NL:PHR:2025:1336]] ---- ====4. Literatuur==== ----