DokuWiki

HvJ 12 februari 2008, Kempter (C-2/06, EU:C:2008:78)
35. […] de uitlegging die het Hof krachtens [zijn] bij [artikel 267 VWEU] verleende bevoegdheid aan een voorschrift van [Unierecht] geeft, zo nodig de betekenis en de strekking van dat voorschrift zoals het sedert het tijdstip van de inwerkingtreding ervan moet of had moeten worden verstaan en toegepast, verklaart en preciseert […]. Een prejudicieel arrest is met andere woorden louter declaratoir en niet constitutief van aard, zodat het in beginsel tot de datum van inwerkingtreding van het uitgelegde voorschrift terugwerkt […].
36. Hieruit volgt dat […] een aldus uitgelegde regel van [Unierecht] door een bestuursorgaan in de uitoefening van zijn bevoegdheden ook moet worden toegepast op rechtsbetrekkingen die zijn ontstaan vóór het arrest van het Hof waarin uitspraak wordt gedaan over het verzoek om uitlegging […].”

Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 3 juli 2024, nrs. 22/1573 tot en met 22/1587, ECLI:NL:GHSHE:2024:2145

Vraag II
4.6. Belanghebbende stelt zich op het standpunt dat het rechtszekerheidsbeginsel zich tegen toepassing van het hoge tarief omzetbelasting verzet. Volgens belanghebbende heeft hij gehandeld overeenkomstig de eenduidige rechtspraak van de Hoge Raad4 die is gewezen tot 18 december 2020.5 Gelet op de rechtspraak zoals die op het moment van aangifte gold kon er naar de mening van belanghebbende geen twijfel over bestaan dat belanghebbende onder de gegeven omstandigheden recht heeft op het verlaagde tarief, omdat voldaan wordt aan het aan die eenduidige rechtspraak ontleende zogenoemde ‘eetbaarheidscriterium’.
4.7.
Het hof stelt het volgende voorop. Volgens vaste jurisprudentie van het HvJ EU verklaart en preciseert de uitlegging die het HvJ EU krachtens de hem bij artikel 267 VWEU verleende bevoegdheid aan een voorschrift van Unierecht geeft wanneer daaraan behoefte bestaat, de betekenis en strekking van dat voorschrift zoals het sedert het tijdstip van zijn inwerkingtreding moet of had moeten worden verstaan en toegepast. Hieruit volgt, dat het aldus uitgelegde voorschrift door de rechter ook kan en moet worden toegepast op rechtsbetrekkingen die zijn ontstaan en tot stand gekomen vóór het arrest waarbij op het verzoek om uitlegging is beslist, indien voor het overige is voldaan aan de voorwaarden waaronder een geschil over de toepassing van dat voorschrift voor de bevoegde rechter kan worden gebracht.6 Alleen het HvJ EU kan, gelet op het fundamentele karakter van een algemene eenvormige toepassing van het Unierecht, beslissen over beperkingen in de tijd die voor een door hem gegeven uitlegging hebben te gelden.7 Ook indien juist zou zijn de opvatting van belanghebbende dat uit de jurisprudentie van de Hoge Raad, die is gewezen vóór 18 december 2020, zou volgen dat voor een geval als het onderhavige recht op het verlaagde tarief zou bestaan, dan nog heeft te gelden dat het beginsel van rechtszekerheid niet meebrengt dat justitiabelen erop moeten kunnen rekenen dat de Hoge Raad zijn jurisprudentie ongeacht nieuwe jurisprudentie van het HvJ EU zal handhaven in toekomstige gevallen, ook niet indien die arresten gevallen betreffen die zich vóór het wijzen van nieuwe jurisprudentie van het HvJ EU hebben voorgedaan.8 In het arrest HvJ EU van 1 oktober 20209is door het HvJ EU geoordeeld dat de begrippen ‘levensmiddelen voor menselijke consumptie’ en ‘producten die gewoonlijk bestemd zijn ter aanvulling of vervanging van levensmiddelen’ aldus worden uitgelegd dat zij betrekking hebben op alle producten met voedingsstoffen die dienen voor de opbouw, de energievoorziening en de regulering van het menselijk organisme en noodzakelijk zijn voor de instandhouding, de werking en de ontwikkeling van dat organisme, die worden geconsumeerd om die stoffen toe te dienen. De Hoge Raad heeft deze rechtsregel daarna toegepast en uitgelegd in zijn arrest van 18 december 2020 zonder beperkingen in de tijd.